Ga naar de inhoud
Stotijn Notariaat

Samengesteld gezin en erfenis vragen om extra aandacht!

Het komt voor dat iemand na een (echt)scheiding een nieuw gezin opbouwt. 

Sta je er dan bij stil dat je ook op juridisch vlak zaken moet regelen, bijvoorbeeld rondom jouw nalatenschap? De praktijk leert dat veel mensen dat niet beseffen. 

Bij samengestelde gezinnen kunnen verschillende gezinssituaties en belangen samenkomen. Een samengesteld gezin (ook wel stiefgezin of ‘patchwork’ gezin genoemd) is een gezin waarin minstens één van de partners een of meer kinderen heeft uit een eerdere relatie.

Misschien ben je opnieuw getrouwd, woon je samen of heb je kinderen uit verschillende relaties. Misschien hebben jij en je nieuwe partner samen ook kinderen gekregen. Een nieuw en gelukkig gezin is dan iets dat je koestert, maar zijn er ook kinderen uit een eerder huwelijk (of een eerdere relatie), dan kan dit in de toekomst problemen geven met de nalatenschap wanneer een van de partners overlijdt.

Dat kan vragen oproepen als:

  • Wie erft straks jouw nalatenschap?
  • Wordt je nieuwe partner verzorgd achtergelaten wanneer jij overlijdt?
  • Wat erven jouw kinderen uit (een) eerdere relatie(s)?
  • Wat gebeurt er met de erfenis van jouw kinderen als jouw partner overlijdt?
  • En hoe zit het met stiefkinderen? Stiefkinderen erven volgens de wet niet. 

Bij een samengesteld gezin spelen vaak meer belangen. Op deze pagina leggen we uit waar je rekening mee kunt houden en waarom het verstandig is jouw wensen tijdig notarieel vast te leggen.

Advertentiefotografie voor Johan Stotijn.
Stotijn Notariaat

Cijfers van CBS en NJI

Nederland telt ongeveer 570.000 kinderen die opgroeien in een samengesteld gezin (ongeveer 19% van alle minderjarigen). Het Centraal Bureau voor de Statistiek en het Nederlands Jeugdinstituut registreren het aantal kinderen uit huwelijken en geregistreerde partnerschappen die wonen met minstens één stiefouder, stiefbroer, stiefzus, halfbroer of halfzus. Het aantal kinderen in dit type gezinnen is de afgelopen decennia gestegen (van ongeveer 10% in de jaren ’90 naar bijna 20% nu). Uit cijfers van het CNS blijkt dat een aanzienlijk deel (bijna 60%) van de samengestelde gezinnen binnen vijf jaar opnieuw uit elkaar gaat. Daarom is het belangrijk om na te gaan welke regelingen je kunt maken voor (echt)scheiding in een samenlevingscontract, huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden. 

Wil je hier meer over weten, neem dan contact met ons op voor een afspraak.

Waarom is extra aandacht bij een samengesteld gezin van belang?

De wet is niet gericht op samengestelde gezinnen. De wet gaat uit van de klassieke situatie van echtgenoten met gezamenlijke kinderen. Bij de inwerkingtreding van het huidige erfrecht, waren er minder samengestelde gezinnen dan er tegenwoordig zijn. Afhankelijk van de omstandigheden van het geval en je wensen, is het opstellen van een testament voor iemand uit een samengesteld gezin maatwerk.

Elk samengesteld gezin verdient inzicht in  de erfenis en de financiële gevolgen voor alle betrokkenen: de partner, eigen kinderen, stiefkinderen en gezamenlijke kinderen. 

N.B. wanneer weduwen/weduwnaars hertrouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan, is de situatie wezenlijk anders dan wanneer de vorige relatie door (echt)scheiding is geëindigd. 

Praktijkvoorbeeld:
Als een partner weduwe/weduwnaar is met kinderen, hebben die kinderen door het vooroverlijden van hun eerste ouder veelal een geldvordering gekregen op de langstlevende ouder/partner. Als die langstlevende ouder/partner vervolgens hertrouwt of een relatie aangaat, kan dat gevolgen hebben voor de geldvorderingen van genoemde kinderen. Afhankelijk van de testamentaire regelingen die de overledene heeft gemaakt, kunnen die geldvorderingen opeisbaar worden. Als dat gebeurt, is het de vraag hoe de langstlevende ouder/partner die geldvorderingen kan voldoen. 

Stotijn Notariaat

Cijfers van CBS en NJI

Nederland telt ongeveer 570.000 kinderen die opgroeien in een samengesteld gezin (ongeveer 19% van alle minderjarigen). Het Centraal Bureau voor de Statistiek en het Nederlands Jeugdinstituut registreren het aantal kinderen uit huwelijken en geregistreerde partnerschappen die wonen met minstens één stiefouder, stiefbroer, stiefzus, halfbroer of halfzus. Het aantal kinderen in dit type gezinnen is de afgelopen decennia gestegen (van ongeveer 10% in de jaren ’90 naar bijna 20% nu). Uit cijfers van het CNS blijkt dat een aanzienlijk deel (bijna 60%) van de samengestelde gezinnen binnen vijf jaar opnieuw uit elkaar gaat. Daarom is het belangrijk om na te gaan welke regelingen je kunt maken voor (echt)scheiding in een samenlevingscontract, huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden. 

Wil je hier meer over weten, neem dan contact met ons op voor een afspraak.

Waarom is extra aandacht bij een samengesteld gezin van belang?

De wet is niet gericht op samengestelde gezinnen. De wet gaat uit van de klassieke situatie van echtgenoten met gezamenlijke kinderen. Bij de inwerkingtreding van het huidige erfrecht, waren er minder samengestelde gezinnen dan er tegenwoordig zijn. Afhankelijk van de omstandigheden van het geval en je wensen, is het opstellen van een testament voor iemand uit een samengesteld gezin maatwerk.

Elk samengesteld gezin verdient inzicht in  de erfenis en de financiële gevolgen voor alle betrokkenen: de partner, eigen kinderen, stiefkinderen en gezamenlijke kinderen. 

N.B. wanneer weduwen/weduwnaars hertrouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan, is de situatie wezenlijk anders dan wanneer de vorige relatie door (echt)scheiding is geëindigd. 

Praktijkvoorbeeld:
Als een partner weduwe/weduwnaar is met kinderen, hebben die kinderen door het vooroverlijden van hun eerste ouder veelal een geldvordering gekregen op de langstlevende ouder/partner. Als die langstlevende ouder/partner vervolgens hertrouwt of een relatie aangaat, kan dat gevolgen hebben voor de geldvorderingen van genoemde kinderen. Afhankelijk van de testamentaire regelingen die de overledene heeft gemaakt, kunnen die geldvorderingen opeisbaar worden. Als dat gebeurt, is het de vraag hoe de langstlevende ouder/partner die geldvorderingen kan voldoen.